¨گیاه شناسی1
تدریس: جناب آقای دکتر شور
¨گفتاری پیرامون بافت های گوناگون گیاه
¨(Secretory   Tissue) بافت ترشحی
¨ساختارهاي ترشحي دروني
¨ارائه توسط دانشجو:علي سليماني
 
¨بافت ترشحی یکی از بافتهای اختصاصی گیاهان است. سلولهای این بافت موادی را می‌سازند که ممکن است در سلول سازنده باقی بماند و یا به خارج از آن ترشح شود. در مواردی این ترشحات فراورده‌های زاید گیاهی هستند، ولی بعضی از این فرآورده‌ها برای گیاه نقش حیاتی داشته و به شکلهای مختلف دیده می‌شوند. ساختارهای ترشحی از نظر ساخت و محل استقرار در گیاه بسیار متفاوتند. بعضی از این ساختارها در درون گیاه و برخی در بیرون آن قرار دارند. برخی به صورت کرکهای غده‌ای و عده‌ای به صورت مجاری یا حفره‌های درون یاخته‌ای هستند.
¨
انواع ساختارهای ترشحی
بر اساس اینکه مواد مترشحه ساختارهای ترشحی در درون گیاه باقی بمانند یا به خارج از آن ترشح شوند، به دو گروه
تقسیم می‌شوند.
ساختار های ترشحی درونی
ساختارهای ترشحی بیرونی

¨ساختارهای ترشحی درونی
¨مواد مترشحه این ساختارها همواره درون گیاه باقی می‌مانند. به همین مناسبت آنها را ساختارهای ترشحی درونی می‌گویند.

¨یاخته های ترشحی
: از ویژگیهای مهم یاخته‌های ترشحی فعال می‌توان وجود پروتوپلاست متراکم و سرشار از مواد پروتئینی ، هسته درشت ، واکوئل بسیار بزرگ ، ضخامت دیواره و حجم زیاد آنها را نام برد. یاخته‌های مذکور به علت این ویژگیها از یاخته‌های پارانشیم زمینه‌ای کاملا قابل تشخیص‌اند. برای مشاهده این نمونه میتوان برشهای عرضی از برگ گیاه فیکوس تهیه و پس از رنگزدایی زیر میکروسکوپ مشاهده نمود.
 
卍 
 
¨حفره های ترشحی:
¨حفره‌ها یا کیسه‌های ترشحی فضاهای مخصوص در داخل بافتهای گیاهی بویژه پارانشیم هستند که فرآورده‌های ترشحی یاخته‌های اطراف آنها به درون فضای بین یاخته‌ای می‌ریزند. این فضاها ابتدا کوچک و مدورند، سپس بر اثر افزایش مواد درونی ، به حفره وسیع و کیسه‌مانندی تبدیل می‌شوند.برای مشاهده این نمونه میبایست از پوست پرتقال برش مماسی بگیریم. بدین صورت که ابتدا یک لایه از روی پوست پرتقال بر می داریم ، تا سطح را برای نمونه گیری آماده کنیم. اکنون بوسیله تیغ برش هایی نازک ایجاد می کنیم و این برش ها را با کارمن رنگ آمیزی می کنیم
 بر حسب نحوه تشكيل كيسه‌هاي ترشحي، معمولاً سه نوع كيسه قابل تشخيص است:

الف) كيسه‌هاي اسكيزوژن(Schizogene) مشاهده

یاخته‌هاي ترشحي از هم فاصله گرفته و فضاي بين ياخته‌اي وسيع تبديل به كيسه حاوي مواد ترشحي مي‌شود. مانند: كيسه‌هاي ترشحي گل راعي


¨ب) كيسه‌هاي ليزيژن (Lysigene )
فضاي درون كيسه در اثر از بين رفتن ياخته‌هاي قديمي بافت ايجاد مي‌گردد. مانند: كيسه‌هاي ترشحي موجود در برگ لیمو
 
¨ج) كيسه‌هاي اسكيزوليزيژن (Schizolysigene )

در اين نوع از انواع كيسه‌هاي ترشحي، هر دو مورد قبلي با هم مشاهده مي‌شود. به اين ترتيب كه تعدادي از ياخته‌ها از هم فاصله گرفته و برخي نيز از بين مي‌روند. اين نوع كيسه ترشحي در پوست اكثر مركبات ديده مي‌شود. (پوست پرتقال)

¨
¨مجاری ترشحی:
¨ اگر یاخته‌های ترشحی در اطراف فضای باریک مجرا مانند قرار گیرند و فرآورده‌های ترشحی خود را در آن بریزند، چنین ساختارهایی را مجاری ترشحی گویند.
¨نقش مجرای ترشحی ، هدایت شیره‌های گیاهی است. این مجاری حاوی موادی مانند رزین‌ها ، اسانس‌ها و صمغ‌ها هستند.مشاهده تصاویر
 
 
¨لاتیسیفرها(لوله های ترشحی):
¨لاتیسیفرها از یاخته‌های ترشحی منفرد بسیار دراز و یا از بهم پیوستن عده‌ای از یاخته‌های ترشحی بوجود می‌آیند. فراورده‌های ترشحی این یاخته‌ها که شیرابه نامیده می‌شود، بر خلاف یاخته‌های مجاری ترشحی در حفره‌های درونی یاخته باقی می‌ماند، لذا در این سیستم ترشحی مجرای مستقلی وجود ندارد.
 
 
 
 
¨تفاوت مجاري ترشحي و لوله هاي ترشحي
¨در حقیقت یاخته‌ها علاوه بر ترشح ، لوله هدایت کننده مواد مترشحه نیز هستند. تفاوت لوله ترشحی و مجاری ترشحی در این است که در لوله‌های ترشحی هر یاخته دراز خود لوله ترشحی به شمار می‌آید، در حالی که در مجاری ترشحی تعدادی یاخته‌های ترشحی کروی و کوچک در کنار هم طوری قرار می‌گیرند که در

بین آنها مجرایی برای دریافت مواد ترشحی بوجود می‌آید.

 

 

 

برداشتي تحقيق وار از سايت هاي گوناگون (دزدي هاي علمي-اينترنتي)